+7 (727) 346-83-53 Алматы
+7 (7172) 36-64-64 Астана
Рубрика статей

Инвестициялау мақсатында кәсіпорынға талдау жасау
01.04.2015

Автор:
Авторские материалы, размещенные на сайте, выражают экспертное мнение и носят рекомендательный характер. Материалы основаны на нормативных актах, действительных на момент публикации.
Для поиска на странице нажмите CTRL+F
Құнды қағаздар нарығында (ары қарай – ҚҚН) инвестициялау объектілерін талдау әдістерін қарастыру кезінде, әдетте құнды қағаздарды (ары қарай – ҚҚ) таңдауға техникалық және іргелі көзқарас бөлінеді.

 

Техникалық көзқарас кезінде ҚҚ-ны таңдау биржалық статистика нәтижелеріне негізделеді. Бұл жағдайда талдау объектісі сол немесе өзге акцияларға арналған сұраныстағы және ұсыныстағы өзгерістер, акция бағамдарының қозғалысындағы жалпы үрдістер, әртүрлі факторлардың ҚҚ-ның жай-күйіне әсер етуін болжамдық бағалау туралы мәліметтер болып табылады.

 

Іргелі көзқарас кезінде кәсіпорынды талдау жеке салалар мен компаниялардың қызметін зерделеуді, компанияның қаржылық жағдайын талдауды, менеджмент пен бәсекеге қабілеттілікті көздейді. Мұндай талдау сандық та, сапалық та салыстырулардың жүргізілуін қамтиды. Сандық талдау салыстырмалы көрсеткіштердің түрлі тектерін есептеуге, оларды ұқсас компаниялардың тиісті көрсеткіштерімен және жалпы салалық дерек­терімен салыстыруға негізделеді. Сапалық талдау жалпы алғанда компанияны басқару тиімділігінің бағалануын жүргізуді болжайды.

Кәсіпорынды зерделеу тереңдігі мен нақтылау дәрежесі негізінен мынадай факторларға байланысты болады:

–  инвестицияланатын қаражат және олардың берілуінен күтілетін нәтиже мөлшері;

–  инвестициялау объектілері туралы ақпараттың толықтығы және шынайылық дәрежесі;

–  инвестициялау объектісін талдауға және шешім қабылдауға рұқсат етілген уақыт.

Кәсіпорынды зерделеу оның жай-күйі және даму жоспарлары туралы шынайы ақпараттың болуын көздейді, оның үстіне ақпарат неғұрлым толық берілген сайын, талдау нәтижелері де соғұрлым негізделген болып табылады. Мұндай ақпараттың негізгі көздері ретінде мыналар пайдаланылуы мүмкін:

–  арнайы басылымдар мен анықтағыштарда жарияланатын кәсіпорын туралы мәліметтер;

–  кәсіпорындардың өздері жариялайтын мәліметтер: кәсіпорын қызметі туралы жылдық есеп берулер, теңгерімдік есеп берулер, фирманың проспектілері, көрмелік және жәрмеңкелік каталогтар және т. б.;

–  мамандандырылған ұйымдар және консультанттар орындаған аналитикалық шолулар мен зерттеу нәтижелері;

–  өзге ақпарат көздері (ұйымдастырылған ҚҚН-дағы кәсіпорындар туралы мәліметтер (қор биржаларының листингтері, ҚҚ эмиссиясының проспектілері)).

Зерделенетін кәсіпорындар туралы мәліметтерді жүйелендіру мақсатында оларды деректер базасында немесе арнайы картотекада жинақтаған және сақтаған орынды.

 

Кәсіпорынды алдын ала бағалау және іріктеу

Талдаудың осы сатысының негізгі мақсаты инвесторды қызықтыратын салада жұмыс істейтін кәсіпорынды әрі қарай неғұрлым терең зерделеу үшін таңдап алу болып табылады. Мұндай таңдап алудың мақсатқа сай болуы, біріншіден, зерделенетін саланың кәсіпорын санына және, екіншіден, осы кәсіпорындардың қаржы жағдайын және оларды дамытудың болашағында әрі қарай талдау үшін шынайы ақпарат алу мүмкіндігіне байланысты болады.

Бұл сатыда іріктеу критерийі ретінде мына сияқты көрсеткіштер бола алады:

–  қор нарығындағы ҚҚ эмитентінің жай-күйі: кәсіпорын акцияларына табыс, кәсіпорын акцияларының нарықтық бағамы және т. б.;

–  кәсіпорынның саладағы жай-күйі (қазіргі нарықта): сату (табыс) және пайда көлемдері, нарықтық үлес және т. б. 

Алдын ала талдау жүргізу үшін үлгілік құрамы төменгі кестеде келтірілген эмитент туралы жалпы мәліметтерді осыдан пайдалануы мүмкін.

 

Кесте

">

Көрсеткіштер тобы

 

Көрсеткіштер құрамы

 

Негізгі мәліметтер

Эмитенттің толық және қысқартылған атауы.

Заңды және пошта мекенжайы,  телефакс, телефон.

Ұйымдық-құқықтық нысаны. Эмитентті басқару органдары,

кәсіпорынның негізгі әкімшілері және басқарушылары

туралы мәліметтер. Құрылтайшылар, негізгі акционерлер.

Жалпы сипаттамасы

Кәсіпорын капиталының мөлшері, соның ішінде акционерлік

мөлшері. Жылдық айналым (сату көлемдері, табыстар).

Кәсіпорында жұмыс істейтін тұлғалар саны.

Кәсіпорын кіретін бірлестіктер және олардағы ережелер.

Қызмет мәні (іскери белсенділік саласы)

Кәсіпорын табысының құрылымындағы қызмет бағыттары.

Негізгі тауарлар немесе олардың топтары бойынша өнім

(көрсетілетін қызмет) номенклатурасы. Кәсіпорынның ішкі

нарықтағы жай-күйі (сату көлемдері, нарықтағы және/немесе

оның бөлігіндегі үлес). Кәсіпорынның маңызды шығарылатын

тауарлар бойынша, сертификаты бар өнімді көрсету арқылы,

әлемдік нарықтағы кәсіпорынның жай-күйі.

Сыртқы экономикалық қызмет

Кәсіпорынның жарғылық қорындағы шетел валютасының

үлесі. Кәсіпорын қызметіндегі экспорт-импорт көлемі.

Сыртқы экономикалық байланыстардың өңірлік бағыттылығы.

Өндірістік-өткізу базасы

Өндірістік объектілердің орналасқан жері, өндірістік

қуаттылықтардың сипаттамасы, кәсіпорынның өндірістік

аудандары. Өткізу объектілерінің, қоймаларының,

ТҚС және т. б. орналасқан жері және сипаттамасы.

...

Для получения полного доступа к сайту, Авторизуйтесь или купите полный доступ, либо пройдите бесплатную регистрацию!


вернуться назад